Binnen de traditionele Chinese geneeskunde staat het besje Schisandra chinensis bekend als het ‘vijf smaken besje’. Orthomoleculair therapeut Wouter de Jong legt uit waarom dit kruid al eeuwenlang wordt ingezet als adaptogeen en waarom het ook vandaag de dag nog populair is binnen de natuurlijke gezondheidszorg.
Schisandra
Volgens Wouter wordt schisandra in de Chinese kruidengeneeskunde vaak gecombineerd met andere kruiden. “Het is eigenlijk zoals zout in de keuken,” zegt hij. “Je kunt het bijna overal bij doen om de werking en smaak van andere kruiden te versterken.”
Vijf smaken en vijf elementen
Schisandra dankt zijn bijnaam aan het feit dat het vijf smaken in zich verenigt: zoet, zuur, bitter, zout en scherp. In de traditionele Chinese visie zijn die smaken gekoppeld aan de vijf elementen en verschillende orgaansystemen in het lichaam.
“Het wordt gezien als een adaptogeen,” legt Wouter uit. Adaptogenen zijn stoffen die het lichaam helpen zich aan te passen aan stress of veranderende omstandigheden. Ze stimuleren niet direct zoals cafeïne dat doet, maar werken subtieler.
Schisandra wordt vaak gecombineerd met kruiden als ginseng, gynostemma of goji. “Het werkt samen met andere kruiden. Het kan de werking versterken, dempen of balanceren.”
Geen snelle boost, maar subtiele ondersteuning
Wie een directe energie-explosie verwacht zoals bij koffie, komt volgens Wouter bedrogen uit. “Zo werkt het niet. Het is geen schijnenergie. Je krijgt geen piek en daarna een crash.”
In plaats daarvan ondersteunt het lichaam op een meer geleidelijke manier. Het kan zowel activeren als kalmeren, afhankelijk van wat het lichaam nodig heeft. “Je kunt het ’s ochtends nemen voor wat extra focus, ’s middags tegen een dip, of ’s avonds om juist rust te bevorderen.”|
De werking wordt binnen de Chinese geneeskunde gekoppeld aan het versterken van de qi, oftewel levensenergie. “Je zou kunnen zeggen dat de kaars wat dikker wordt,” aldus Wouter. “Je hebt meer energie te besteden.”
Toch benadrukt hij dat het effect meestal pas merkbaar is na regelmatig gebruik gedurende enige tijd. “Het is subtieler. Na een week of een paar maanden kun je merken dat je je stabieler voelt.”
Gebruik en dosering: minder is meer
Schisandra heeft een intense smaak. Gedroogd kan het behoorlijk overheersend zijn in thee of smoothies. Daarom adviseert Wouter kleine hoeveelheden. “Een klein handje gedroogde bessen of een mespuntje extract is vaak al voldoende.”
Hij vergelijkt het met noten of goji-bessen: een kleine portie volstaat. Zelf gebruikt hij gemalen, gedroogde bessen en voegt die af en toe toe aan een smoothie. “Het zit niet standaard in mijn protocol, maar ik gebruik het zo nu en dan.”
Let op kwaliteit en opslag
Bij de aanschaf van schisandra is kwaliteit belangrijk. Net als andere bessen kunnen ze bespoten zijn met bestrijdingsmiddelen. “Kies bij voorkeur biologisch of onbespoten producten,” adviseert Wouter.
Ook versheid speelt een rol. Hoe ouder het product, hoe lager het gehalte aan antioxidanten. “Net als bij goji-bessen: ze verkleuren na verloop van tijd. Hoe verser, hoe beter.” Bewaren moet droog gebeuren om schimmelvorming te voorkomen. “Gebruik bijvoorbeeld een glazen pot met een silica-zakje om vocht te absorberen. Kruiden moeten droog blijven.”
