In de zoektocht naar vitale veroudering en meer energie wint een oud Chinees kruid weer aan populariteit: Gynostemma pentaphyllum, ook wel Jiaogulan genoemd. Wouter de Jong, expert in orthomoleculaire therapie en auteur van het boek over cacao, noemt het de ‘ultieme adaptogeen’.

Gynostemma
“Het wordt in de Traditionele Chinese Geneeskunde het kruid van de onsterfelijkheid genoemd,” vertelt Wouter. Hoewel het als thee wordt gedronken, is het geen gewone kruidenthee met cafeïne, maar een krachtig middel dat het lichaam helpt omgaan met stress. Vaak wordt het in blends gecombineerd met andere kruiden zoals astragalus en goji om de bittere smaak te maskeren, maar het is ook effectief als puur extract of poeder in een smoothie.

AMPK: de master switch voor celreiniging

De unieke werking van Gynostemma zit hem in de activering van het enzym AMPK. Wouter legt uit dat dit enzym fungeert als een ‘schoonmaakknop’ voor je cellen. “Vergelijk het met een huis vol gasten die rommel maken,” zegt hij. “Je kunt pas echt grondig schoonmaken als de gasten het huis uit zijn.” AMPK signaleert aan het lichaam dat er een tekort aan energie is (alsof je vast), waardoor het proces van autofagie start: het opruimen van oude, beschadigde cellen en afvalstoffen. Dit staat in contrast met mTOR, het systeem dat zorgt voor groei en opbouw (anabolisme) na het eten van eiwitten. Een gezonde levensstijl vereist een balans tussen deze twee: overdag opbouwen (mTOR) en ’s nachts of tijdens vastenperioden opruimen (AMPK).

Natuurlijk vasten in een kopje thee

Normaal gesproken activeert AMPK alleen bij calorische restrictie, zoals tijdens vasten of bij weinig eten. Gynostemma (net als stoffen als berberine en het medicijn metformine) kan dit proces echter ‘foppen’ en activeren zonder dat je hoeft te hongeren. Dit maakt het een waardevol supplement voor mensen die wel voldoende willen eten om voedingsstoffen binnen te krijgen, maar toch de reinigende voordelen van vasten willen ervaren. Wouter benadrukt dat dit niet betekent dat je nooit meer hoeft te vasten; een dagje vasten per jaar blijft waardevol om diepgravend te reinigen. Voor dagelijks gebruik helpt het kruid echter om de metabole flexibiliteit te ondersteunen.

Praktisch gebruik: thee of extract?

Of je nu kiest voor de traditionele theebladeren of een geconcentreerd extract (bijvoorbeeld 20:1), de werkzame stoffen zijn vergelijkbaar. Wouter zelf kiest voor het gemak van een poeder dat hij aan zijn ochtendshake toevoegt, ondanks de bittere nasmaak. “Je kunt de smaak verzachten met wat fruit, bessen of een beetje honing,” adviseert hij.
Als adaptogeen helpt het ook om de stressrespons te reguleren, wat op termijn kan leiden tot een lagere rusthartslag en een betere hartslagvariabiliteit (HRV). Het is een eenvoudige, natuurlijke manier om je lichaam te ondersteunen in zijn dagelijkse ritme van opbouwen en afvalstoffen verwijderen.