Wie denkt dat jeneverbes alleen in zuurkool thuishoort, mist het beste deel van het verhaal. Andrea Bleeker, die al decennia door de kruidenwereld graaft en haar kennis deelt via Kruidengeheimen, noemt het een van haar favorieten.

Jeneverbes
“Jeneverbessen werden vroeger een panacee genoemd,” vertelt Andrea. “Een middel dat je kon inzetten wanneer je niet precies wist wat je mankeerde.” In de middeleeuwen deden mensen de bessen in alcohol om zich tegen de pest te beschermen. Toen de pest voorbij was, hield men het bij die drank. “En ja, dat is onze jenever geworden,” lacht Andrea. De alcohol is erbij gekomen, het besje zelf is het oude wondermiddel gebleven.

Van nieren tot knieën

Het werkingsgebied is opvallend breed. De jeneverbes zet je organen aan het werk, en dan vooral de nieren en de blaas. “Je gaat veel vaker naar het toilet, daar moet je rekening mee houden,” waarschuwt Andrea eerlijk. Dat is precies waarom het bij blaasontsteking en vochtophoping wordt gebruikt. Maar diezelfde afvoerende werking maakt het ook interessant bij reuma. “Bij reuma houden mensen teveel afvalstoffen vast. De jeneverbes zorgt dat ze die kwijtraken, waardoor er minder druk op de gewrichten komt.” Daarnaast verbetert het de doorbloeding en heeft het een pijnstillende werking, vandaar dat je het in massageolie en badproducten terugvindt.

Het heldere hoofd

Toen Andrea de bessen voor het eerst zelf nam, viel haar iets op dat ze niet had verwacht. “Mijn hoofd werd veel helderder.” Ze dook de boeken in en bevestigde wat ze ervoer. Ook dat is een eigenschap van deze bes, naast de ondersteuning van de spijsvertering en de luchtwegen bij verkoudheid.

Zo gebruik je het

Dr. Kneipp adviseerde om met vier besjes per dag te beginnen en er elke dag één aan toe te voegen tot je bij twaalf bent, dan weer terug naar vier. Makkelijker is drie keer per dag één besje. Je kunt er ook thee van zetten, maar let op: die moet je tien tot twintig minuten koken, en eventueel op smaak brengen met gember of venkelzaad. Koel gezet is het bijna een ijsthee. Koop ze bij de keukenkruiden van een natuurwinkel, of, Andrea’s tip, bij de Turkse supermarkt. “Daar gebruiken ze het veel vaker, dus daar krijg je meer waar voor je geld.”

Waarom je stopt na drie weken

Eén ding moet je goed onthouden: de jeneverbes is geen kruid om maandenlang achter elkaar te slikken. “Maximaal drie weken intensief, dan weer een tijdje stoppen,” zegt Andrea. De reden is helder. Omdat het je organen activeert, raken ze op een gegeven moment gewend aan die prikkel, en dan werkt het niet meer meer. “Ze zeggen dat je nieren lui worden als je het te lang achter elkaar gebruikt.”