Emotionele trauma’s uit het verleden, zoals pesten op jonge leeftijd, laten niet alleen psychische littekens achter maar hebben ook ingrijpende fysieke gevolgen. Mohammed Boulahrir, natuurgeneeskundige en oprichter van de Poweracademy, legt uit dat chronische stress in de jeugd het zenuwstelsel permanent in een staat van alertheid kan brengen.
trauma
Door die staat van alertheid schakelt het lichaam minder goed tussen inspanning (sympathicus) en ontspanning (parasympathicus). Deze constante ‘aan-stand’ zorgt ervoor dat de darmwand doordringbaarder wordt, een fenomeen dat bekendstaat als ‘leaky gut’. Hierdoor komen bacteriële reststoffen (lipopolysacchariden) in de bloedbaan terecht, wat leidt tot chronische, laaggradige ontstekingen. Deze ontstekingen worden gezien als een van de hoofdoorzaken van vele moderne welvaartsziektes.
De valkuil van het verhaal versus de kracht van voelen
Een cruciale stap in het herstelproces is het herkennen van de eigen stressbronnen. Vaak is het niet de gebeurtenis zelf die stress veroorzaakt, maar het verhaal dat we er in ons hoofd over construeren. Dit mentale proces activeert de amygdala (het emotionele brein) en blokkeert de toegang tot de prefrontale cortex, het rationele deel dat ons kan kalmeren.
Mohammed adviseert om in plaats van te piekeren of oordelen, de aandacht te verleggen naar de rauwe fysieke sensatie in het lichaam. Waar voel je de spanning? Vaak is dit in de buik. Door deze sensatie bewust waar te nemen zonder oordeel – simpelweg constateren dat het er is – daalt de druk op het zenuwstelsel en activeert de ontspanningsrespons.
Veiligheid creëren als basisvoorwaarde
Het doorbreken van deze cyclus vereist het herstellen van een gevoel van veiligheid. Dit begint met het in kaart brengen van je persoonlijke steunbronnen: welke mensen, activiteiten of omgevingen geven jou rust? Voor de één is dat een wandeling in het bos, voor de ander een gesprek met een vertrouwde vriend.
Het bewust integreren van deze momenten van veiligheid in het dagelijks leven helpt het zenuwstelsel om uit de overlevingsstand te komen. Bij zwaardere trauma’s kan professionele hulp zoals EMDR of lichaamsgerichte therapie noodzakelijk zijn om de dieperliggende blokkades veilig te verwerken.
Trainen van het bewust voelen
Het vermogen om lichamelijke spanningen waar te nemen is als een spier die getraind moet worden. In het begin is het wellicht moeilijk om subtiele sensaties te onderscheiden van echte pijn, maar met oefening wordt dit vermogen fijner. Het gaat erom de ‘lagen’ van spanning af te pellen, zoals bij een ui, waardoor er steeds meer ruimte komt voor ontspanning. Visualisatie kan hierbij ondersteunend werken, al is de ervaring in de echte wereld vaak krachtiger. De kernboodschap is duidelijk: door bewust te voelen in plaats van te denken, herwinnen we de regie over ons zenuwstelsel en daarmee over onze fysieke gezondheid.
