Volgens bodem- en mineralenexpert Lidwien Jansen kijken we bij gezondheid al decennialang naar de verkeerde plek. In plaats van symptomen te bestrijden in het lichaam, zouden we moeten beginnen bij de oorsprong: de bodem.
Bodem
Een zieke bodem is een zieke plant en uiteindelijk een ziek lichaam,” stelt Lidwien. Die gedachte is allesbehalve nieuw. Al in 1936 concludeerde een Amerikaanse staatscommissie dat het eenvoudiger is om de bodem gezond te maken dan het menselijk lichaam. Toch is de aandacht sindsdien vooral uitgegaan naar medische interventies, en nauwelijks naar de basis van onze voeding.
De gevolgen daarvan zijn zichtbaar. Wereldwijd, ook in West-Europa, zijn landbouwgronden sterk verarmd. “Als er geen mineralen in de grond zitten, komen ze niet in de gewassen en uiteindelijk ook niet in ons lichaam,” legt Lidwien uit. Omdat mensen zelf geen mineralen kunnen aanmaken, zijn we volledig afhankelijk van wat de aarde ons levert.
Mineralendepletie als stille crisis
Uit grootschalig onderzoek, onder andere aangehaald door The Lancet, blijkt dat mineralendepletie al tientallen jaren gaande is. Dit betekent dat groenten en fruit steeds minder essentiële voedingsstoffen bevatten. “We kachelen als het ware langzaam achteruit,” zegt Lidwien. “Niet omdat we niets eten, maar omdat wat we eten onvoldoende voedt.”
Volgens haar ligt de kern van het probleem in de manier waarop landbouw is ingericht. Kunstmest voedt planten op korte termijn, maar put de bodem uit. De bodem raakt zijn natuurlijke diversiteit aan mineralen en sporenelementen kwijt, waardoor de kwaliteit van onze voeding structureel afneemt.
Terug naar de fundamenten van gezondheid
Lidwien beschrijft haar persoonlijke zoektocht naar gezondheid als verwarrend. “Je moet dit gebruiken, je moet dat gebruiken… op een gegeven moment dacht ik: zo ingewikkeld kan het toch niet zijn?” Die zoektocht bracht haar terug naar de basis: goede lucht, schoon water, voldoende slaap en vooral een gezonde bodem.
Ze vergelijkt het met een huis: “Je kunt de zolder mooi stuken, maar als de fundering in de kelder wankelt, stort alles uiteindelijk in.” Volgens Lidwien heeft het weinig zin om steeds nieuwe middelen toe te voegen als het fundament ontbreekt.
Bewustwording als eerste stap
Als oprichter en voorzitter van de Justus von Liebig Stichting zet Lidwien zich in om de relatie tussen bodemgezondheid en menselijke vitaliteit opnieuw onder de aandacht te brengen. “Veel mensen vinden de bodem belangrijk, maar zien nog steeds niet dat hún gezondheid daar direct mee verbonden is.”
Hoewel herstel van landbouwgrond een proces van decennia is, kunnen consumenten wel degelijk verschil maken door bewust te kiezen. Niet alleen biologisch, maar vooral voor producten van boeren die actief werken aan bodemopbouw. “Gezondheid begint bij bewustzijn,” benadrukt Lidwien. “Pas als we dat begrijpen, kunnen we echte keuzes maken.”
Daarom is het onbegrijpelijk, dat gezonde mest van koeien, vol met mineralen (voor dieren evenzo belangrijk), afgevoerd moet worden voor veel geld, terwijl kunstmest, met veel energie gemaakt, onbeperkt gebruikt kan worden. We hebben nog nooit zo schoon slootwater in Nederland gehad, (zie de goede vis en vogelstand!)terwijl veganistische ambtenaren, moedwillig, aan Brussel doorgeven dat de kwaliteit van Nederlands slootwater zeer slecht is. Dit gaat ten koste van de veehouders én van de gezondheid van de Nederlanders. De leugen regeert.
Ik probeer zelf de bodem van mijn tuin en moestuin gezond te houden door wisselteelt toe te passen, bodem bewerking met woelvork om lucht in de bodem te krijgen en niet te spitten. Eigen compost van blad, takken poep enz in de bovenste laag in te laten werken in Jan. toe te passen. Afdekken tegen uitspoelen tot zaai periode. Geen verdichting door op planken te lopen en te kruien. Mulchen tussen de gewassen om bodem te beschermen enz.
Als ik zie wat er allemaal in de bodem leeft dan ben ik daar trots op en geniet ervan als we daar leker van eten.