PFAS, de beruchte ‘eeuwigdurende chemische stoffen’, zitten in grotere hoeveelheden in het Nederlandse drinkwater dan de norm toestaat. Juglen Zwaan, voedingsdeskundige en auteur van onder meer de Supplementenwijzer, dook in de wetenschappelijke literatuur en kwam tot een verrassende conclusie: een waterfilter thuis helpt wél, ondanks waarschuwingen van experts in de media.

PFAS
“Experts roepen heel veel, maar als je echt in studies duikt, blijkt dat een filter geen onzin is,” stelt Juglen.

Drie keer de toegestane waarde

De advieswaarde voor PFAS in kraanwater ligt op 4,4 nanogram. In delen van west-Nederland meet men ruim drie keer zoveel. “Ik woon zelf in Haarlem en schrok me rot,” zegt Juglen. De oorzaak ligt deels stroomopwaarts. Duitse chemiebedrijven lozen langs de Rijn en de Maas vrijwel ongehinderd PFAS. Op sommige dagen gaat het om bijna twee kilo per dag. Omdat Nederland aan het einde van deze rivieren ligt, komt de vervuiling uiteindelijk bij ons uit de kraan.

Waarom duinwater juist nadelig is

In west-Nederland drinken we vaak duinwater. Dat klinkt schoon, maar is juist kwetsbaar. De zee bevat zelf veel PFAS, onder meer uit blusschuim. Door de golfslag komt deze stof in de lucht en verspreidt zich over de duinen, waar regen het in het grondwater spoelt. “Duinwater was vroeger goed, maar is tegenwoordig wat dit betreft nadelig,” aldus Juglen.

De mythe van het nutteloze filter

Een waterexpert beweerde in de krant dat thuisfilteren zinloos is. Juglen weerlegt dit. Het waterbedrijf gebruikt vijf meter actieve kool op miljoenen liters ruw water; thuis filter je langzaam en gefilterd water. Studies tonen aan dat een goed actief-koolfilter PFAS bijna volledig verwijdert, mits je een geperst koolstofblok gebruikt in plaats van de korreltjes in goedkope kannen. Een Amerikaanse studie bij bijna 700 mensen bevestigde het: wie thuis filterde, had aantoonbaar minder PFAS in het bloed.
Vervang je filter tijdig, bijvoorbeeld na een half jaar, want een verzadigd filter kan de stof juist weer afgeven. Zo houd je de belasting zo laag mogelijk.

Zelf koken als tweede wapen

Naast drinkwater komt de meeste PFAS uit voeding, vooral uit fastfood en kant-en-klaarmaaltijden. “Wie zelf kookt met pure ingrediënten, verlaagt het risico al flink,” zegt Juglen.