Butyraat, ook wel boterzuur genoemd, wordt steeds vaker genoemd als een sleutelstof voor een gezonde darm. Birgit de Heij, orthomoleculair voedingsdeskundige en oprichter van centrum De Rietgors, legt uit waarom deze stof zo bijzonder is.
Butyraat
“Butyraat is een kortketenvetzuur. Dat verbrand je makkelijk en het geeft enorm veel energie,” aldus Birgit. Wanneer het lichaam uit balans is, is er negen van de tien keer ook een energietekort. Butyraat lost dat op, puur door de juiste voedingsmiddelen te eten.
Een samenwerkingsproject met je darmflora
Butyraat maak je niet zelf, maar samen met je darmbacteriën. Die zetten onverteerbare, fermenteerbare vezels om via een fermentatieproces in de dikke darm. Het resultaat voedt niet alleen de darmslijmlaag, maar stimuleert ook de groei van lactobacillen en bifidobacteriën. “Die onderhouden weer je darmslijmvlies, en dat slijmvlies geeft op zijn beurt voeding aan de darmflora,” zo beschrijft Birgit een mooie kringloop. Cruciaal is dat butyraat ontstekingsremmend werkt. “Al die westerse ziektes beginnen met ontstekingen,” waarschuwt ze. Ook laaggradige ontstekingen die je niet voelt, wil je onder controle houden.
De kracht van koude zetmeelbronnen
Hoe kun je aanmaak van butyraat bevorderen? Birgit noemt een verrassende tip: koude aardappel. Kook je een aardappel en laat je hem afkoelen, dan verandert de zetmeelstructuur. Daardoor kunnen je darmbacteriën hem moeilijker afbreken en gebruiken ze hem juist om butyraat van te maken. Koude pasta en koude rijst doen precies hetzelfde. “Die koude rijstsalade die ik als kind in Amerika leerde eten, is eigenlijk heel goed voor je darmflora,” vertelt ze. Combineer de pasta liever met doperwten en vitamine C dan met veel gehakt, anders wordt de maaltijd te zwaar.
Paddenstoelen en bèta-glucanen
Ook paddenstoelen en granen helpen, dankzij hun fermenteerbare bèta-glucanen. Paddenstoelen bevatten echter lange koolstofketens die niet iedereen goed verdraagt. “Eet ze nooit rauw,” benadrukt Birgit. Roerbak of fijnmalen ze tot saus. Krijg je toch krampen, dan is je darmflora op dat moment nog niet op orde en kun je ze beter even laten staan.
Vezeltekort en de negatieve spiraal
Wie structureel te weinig butyraat aanmaakt, zakt langzaam in energie en kwaliteit af. De oorzaak is vrijwel altijd een vezelarm voedingspatroon. “De 400 gram groente en fruit die het Voedingscentrum adviseert, is nog veel te weinig voor een goede darmflora,” stelt Birgit. Eet je genoeg vezels, dan maak je butyraat vanzelf aan.
Als extra tip voor kinderen noemt ze rauwe winterpeen met een beetje mayonaise: het vet helpt bij de opname van de vetoplosbare vitaminen, en de kinderen vinden het lekkerder.
