Yvonne van Stigt, specialist in klinische psycho-neuro-immunologie, legt in een uitgebreid gesprek uit hoe complex de darmgezondheid werkelijk is.
Volgens Yvonne wordt een groot deel van onze immuniteit bepaald in de darmen, waar zich een dynamisch ecosysteem van bacteriën, schimmels en andere micro-organismen bevindt. Wanneer dit delicate evenwicht verstoord raakt, kunnen gezondheidsproblemen ontstaan die vaak moeilijk te herkennen zijn.
biofilms
Genetische basis en vroege programmering van het immuunsysteem
Yvonne benadrukt dat geen enkel lichaam hetzelfde is. “We beginnen allemaal met een genetische basis die bepaalt hoe goed we met bepaalde omstandigheden kunnen omgaan,” legt ze uit. Daarnaast speelt de vroege programmering van het immuunsysteem — in de eerste levensjaren — een cruciale rol. Die bepaalt hoe het lichaam later reageert op virussen, bacteriën, parasieten en schimmels. Als deze afweer niet optimaal werkt, kunnen pathogenen zich aan het immuunsysteem onttrekken door bijvoorbeeld in cellen te kruipen of zich te verschuilen in zogeheten biofilms.
Biofilms: stille motor achter chronische klachten
Een biofilm is een beschermend laagje waarin bacteriën, schimmels, virussen en soms parasieten zich gezamenlijk verschansen. Ze nestelen zich op plekken met epitheelweefsel — van darmen tot longen, blaas of galwegen — en blijven daardoor grotendeels onzichtbaar voor het immuunsysteem. Toch lekken er voortdurend kleine hoeveelheden materiaal uit zo’n biofilm, wat leidt tot een continue laaggradige ontsteking.
Yvonne van Stigt: “Veel mensen lopen rond met klachten waarvan de oorzaak nauwelijks te meten is. Denk aan insulineresistentie, overgewicht of onverklaarbare vermoeidheid.” Ze noemt biofilms dan ook een belangrijke en vaak over het hoofd geziene factor bij moderne welvaartsziekten.
Voorzichtigheid met behandelingen
Het openbreken van biofilms klinkt simpel — er bestaan talloze middelen zoals appelciderazijn, enzymen of kruiden — maar volgens Yvonne kan dit gevaarlijk zijn. Bij het vrijkomen van opgeslagen toxines kan het immuunsysteem heftig reageren, soms zelfs met een Herxheimer-reactie of in extreme gevallen sepsis. “Ik ben niet voor algemene adviezen. Dit vraagt kennis en begeleiding,” zegt ze.
Ook antibiotica kunnen onbedoeld bijdragen aan biofilmvorming. Vooral schimmels en bacteriën als E. coli of Pseudomonas blijken sterke ‘bouwers’ te zijn.
Individuele aanpak blijft noodzakelijk
Yvonne pleit voor maatwerk bij de behandeling van biofilmgerelateerde klachten. Factoren als leeftijd, levensgeschiedenis, eerder antibioticagebruik en de plaats van de biofilm spelen allemaal mee. Het doel is niet om biofilms volledig te verwijderen — dat kan niet — maar om te zorgen dat het immuunsysteem er niet voortdurend door geactiveerd wordt.
