Veel mensen liggen ’s nachts wakker met angstige gedachten als: “Ik moet slapen, anders functioneer ik morgen niet.” Volgens psycholoog en slaaptherapeut Joke de Wulf werkt die druk juist averechts. Het versterkt de slapeloosheid en maakt de vicieuze cirkel alleen maar groter.

Angstgedachten versterken slapeloosheid
Angstgedachten versterken slapeloosheid

Wie niet kan slapen, ervaart vaak frustratie, piekeren en angst voor de volgende dag. “Je belandt in een gevecht met jezelf,” legt Joke uit. “Hoe meer je probeert om de slaap te forceren, hoe kleiner de kans dat je echt in slaap valt.” Veel mensen zoeken hun toevlucht tot middeltjes of rituelen, maar volgens haar werkt dat meestal maar tijdelijk.

Loslaten en verleggen van de focus

De sleutel ligt volgens Joke in het loslaten van angstige gedachten en het trainen van de aandacht. “Slaap kan je niet afdwingen. Wat je wel kunt doen, is je gedachten opmerken en bewust je focus verleggen.” Ademhalingsoefeningen, een bodyscan of meditatie zijn hiervoor waardevolle hulpmiddelen. Door het lichaam te voelen en terug te keren naar het hier en nu, doorbreek je de spiraal van angstgedachten.

Frustratie en gevolgen overdag

Niet kunnen slapen is zwaar. Het leidt tot minder energie, prikkelbaarheid en concentratieproblemen. Toch benadrukt Joke dat paniek en krampachtig oplossingen zoeken de situatie vaak verslechteren. “Als je merkt dat wat je doet niet werkt, dan is het tijd om een andere aanpak te proberen,” zegt ze.

Praktisch advies voor slapeloze nachten

Wat te doen als je wakker blijft liggen? Het klassieke advies was om uit bed te gaan, maar Joke nuanceert dit. “Blijf liever liggen en herhaal je ademhalingsoefening of bodyscan. Alleen als de frustratie te groot wordt, kan het helpen even op te staan en iets rustigs te doen, zoals thee drinken of een meditatie luisteren. Maar vermijd actief gedrag.”